📉 Rak jelita grubego – rosnące zagrożenie wśród młodszych
Jeszcze dekadę temu rak jelita grubego był uważany za chorobę osób starszych. Dziś to jeden z najszybciej rosnących nowotworów wśród ludzi przed 45. rokiem życia. Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów, w 2024 roku zdiagnozowano w Polsce ponad 21 tysięcy nowych przypadków raka jelita grubego – o 30% więcej niż dekadę wcześniej.
Lekarze alarmują, że nowotwór ten często rozwija się po cichu, bez wyraźnych objawów. Do pierwszych symptomów mogą należeć:
- przewlekłe zaparcia lub biegunki,
- zmiana rytmu wypróżnień,
- krew w stolcu,
- niewyjaśniona utrata masy ciała,
- bóle brzucha i wzdęcia,
- chroniczne zmęczenie i anemia.
Niestety, w większości przypadków objawy te pojawiają się dopiero wtedy, gdy choroba jest już w zaawansowanym stadium.
🧬 Kto jest najbardziej narażony?
Ryzyko raka jelita grubego rośnie wraz z wiekiem, ale coraz częściej chorują młodzi dorośli po 30. roku życia. W grupie ryzyka znajdują się osoby:
- prowadzące siedzący tryb życia,
- spożywające dużo czerwonego mięsa i przetworzonej żywności,
- palące papierosy,
- z nadwagą i otyłością,
- z historią nowotworów w rodzinie.
Eksperci podkreślają, że styl życia i sposób odżywiania odpowiadają nawet za 70% przypadków raka jelita grubego. Dlatego profilaktyka zaczyna się na talerzu.
🌿 Kwas foliowy – naturalna tarcza przeciw nowotworom
Najnowsze badania amerykańskich naukowców opublikowane w American Journal of Clinical Nutrition potwierdzają, że dieta bogata w kwas foliowy (witaminę B9) może znacząco obniżyć ryzyko raka jelita grubego.
W wieloletnim badaniu, które objęło niemal 500 tysięcy dorosłych osób, zaobserwowano, że uczestnicy spożywający ponad 900 µg kwasu foliowego dziennie mieli o 40% mniejsze ryzyko zachorowania niż ci, którzy przyjmowali mniej niż 200 µg.
Kwas foliowy uczestniczy w procesach naprawy DNA i podziału komórek – a więc chroni przed mutacjami, które mogą prowadzić do rozwoju nowotworu.
🥬 Gdzie znaleźć kwas foliowy?
Najlepszym źródłem witaminy B9 są produkty roślinne, szczególnie te zielone i świeże. Oto lista składników, które warto jeść codziennie:
✅ zielone warzywa liściaste – szpinak, jarmuż, brokuły, sałata, rukola
✅ buraki i pomidory
✅ orzechy włoskie, migdały
✅ rośliny strączkowe – soczewica, ciecierzyca, fasola
✅ żółtka jaj
✅ pełnoziarniste produkty zbożowe
✅ awokado
Według aktualnych rekomendacji dorosła osoba powinna przyjmować 400 µg kwasu foliowego dziennie, a kobiety w ciąży – nawet 600 µg.
Warto pamiętać, że obróbka termiczna (gotowanie, smażenie) niszczy część witaminy B9, dlatego najlepiej spożywać część warzyw na surowo lub gotować je na parze.
❤️ Profilaktyka ma moc
Oprócz odpowiedniej diety, w profilaktyce raka jelita grubego kluczowe są:
- regularne badania przesiewowe – kolonoskopia po 45. roku życia (lub wcześniej, jeśli w rodzinie występowały nowotwory),
- aktywność fizyczna – minimum 150 minut ruchu tygodniowo,
- utrzymanie prawidłowej masy ciała,
- ograniczenie alkoholu i czerwonego mięsa.
Pamiętaj: zdrowe jelita to nie tylko kwestia trawienia – to Twoja linia obrony przed jednym z najgroźniejszych nowotworów współczesności.
🩺 Podsumowanie
Nie mamy pełnej kontroli nad genami, ale mamy ogromny wpływ na to, czym karmimy nasze komórki. Regularne spożywanie produktów bogatych w kwas foliowy, aktywność fizyczna i badania profilaktyczne mogą dosłownie uratować życie.
Z pytaniami pisz na kontakt@bogactwozdrowia.pl