📋 Dlaczego warto badać poziom witamin?
- Bo objawy niedoborów bywają mylące (np. zmęczenie to nie zawsze brak magnezu).
- Bo zbyt duża ilość witamin (np. A, D, E) może szkodzić.
- Bo organizm każdego z nas działa indywidualnie — to, co działa u innych, Tobie może nie pomóc.
🩸 Gdzie zrobić badania?
- 🏥 Laboratoria medyczne — większość badań zrobisz komercyjnie (np. Diagnostyka, ALAB, Synevo).
- 🩺 U lekarza rodzinnego — część zleceń (jak morfologia, poziom wit. B12 czy kwas foliowy) możesz uzyskać na NFZ, jeśli są wskazania kliniczne.
- 💊 W pakiecie — wiele sieci labów oferuje gotowe pakiety witaminowe.
🔍 Jakie badania warto zrobić?
| Witamina | Badanie | Kiedy warto? |
| D3 (cholekalcyferol) | 25(OH)D | Cała Polska ma niedobór, zwłaszcza jesienią i zimą |
| B12 (kobalamina) | wit. B12 + homocysteina | Przy diecie roślinnej, anemii, zmęczeniu |
| Kwas foliowy | kwas foliowy | Planowanie ciąży, anemia, osłabienie |
| B6 | wit. B6 (pirodoksyna) | Problemy z układem nerwowym, skóra, zespół napięcia |
| A (retinol) | witamina A | Problemy ze wzrokiem, skórą, przy suplementacji |
| E (tokoferol) | witamina E | Rzadko się bada, ale warto przy chorobach neurologicznych |
| C (kwas askorbinowy) | witamina C | Nie bada się rutynowo, chyba że są konkretne wskazania |
| Ferrytyna + żelazo | ferrytyna, Fe | Zmęczenie, wypadanie włosów, anemia — razem z B12 i folianami |
| Magnez, wapń, cynk, selen | mikroelementy z surowicy | Przy skurczach mięśni, problemach ze snem, odpornością |
⏱️ Jak się przygotować?
- Na czczo — najlepiej 8–12 godzin bez jedzenia (woda — tak).
- Nie bierz suplementów przez 24–48 h przed badaniem.
- Nie rób badań zaraz po chorobie lub ostrym stresie — wyniki mogą być zaburzone.
- Zgłoś leki — niektóre (np. metformina, IPP) wpływają na poziom witamin.
🧠 Jak interpretować wyniki?
To zależy od laboratorium. Zakresy referencyjne różnią się w zależności od metody pomiaru i laboratorium. Coraz więcej jest głosów, że normy w Polsce są zaniżone. Jednak jako ogólną orientację możesz przyjąć:
| Witamina D3 | Poziom 25(OH)D | Ocena |
| < 20 ng/ml | Znaczny niedobór | 🔻 |
| 20—30 ng/ml | Niedobór | ⚠️ |
| 30—50 ng/ml | Optymalnie | ✅ |
| > 100 ng/ml | Możliwa toksyczność | ❌ |
Dodam, że staram się utrzymywać tę witaminę w pobliżu 100 ng/ml. Robię tak po konsultacjach z onkologami i moimi kolegami biochemikami.
📌 Podobnie wygląda analiza B12 — normy laboratoryjne zaczynają się od ~190–200 pg/ml, ale objawowe niedobory mogą się pojawić już przy poziomach < 350 pg/ml. Zawsze warto sprawdzić homocysteinę — daje lepszy obraz metabolizmu B12.
⚠️ Na co uważać?
- Suplementy z wysokimi dawkami (np. wit. D > 4000 IU/dzień) stosuj tylko po badaniach i pod kontrolą lekarza.
- Uważaj na tzw. suplementy witaminowe combo — często zawierają składniki, które wchodzą ze sobą w interakcje.
- Nie rób badań „dla sportu” — rób je, żeby lepiej rozumieć swój organizm.
✅ Podsumowanie
Jeśli traktujesz zdrowie poważnie, zaczynaj od danych, nie od suplementów. Badania to nie fanaberia, tylko podstawa — pozwalają ocenić, czego naprawdę potrzebujesz. Dzięki temu unikasz niepotrzebnych dawek, oszczędzasz pieniądze i działasz skutecznie.
kontakt@bogactwozdrowia.pl